AD(H)D begeleiding of behandeling

kind adhdEr is geen behandeling die AD(H)D geneest, maar een goede begeleiding en behandeling kan het gedrag normaliseren en de prognose sterk verbeteren. Omdat het een chronische aandoening betreft is een langdurige behandeling en begeleiding nodig. Kennis is van belang om de stoornis adequaat te diagnosticeren. Dit om onderdiagnostiek, maar zeker ook overdiagnostiek te voorkomen.

Het is geen onwil, maar onmacht

Wat is AD(H)D?
AD(H)D is de afkorting van Attention Deficit Hyperactivity Disorder. In het Nederlands: aandachts- en concentratiestoornis met hyperactiviteit. ADHD kan ook voorkomen zonder hyperactiviteit. Dan spreken we van ADD.

Waar hebben kinderen met AD(H)D last van?
Kinderen met AD(H)D hebben vaker en sterker dan gemiddeld last van:

  • Hyperactiviteit: vooral op jongere leeftijd zijn kinderen met AD(H)D voortdurend in beweging en daardoor heel druk. Ze zijn meestal snel opgewonden en/of gefrustreerd. Ze voelen vaak ook zelf een grote onrust van binnen. Stil zitten en rustig zijn vraagt van hen ongewoon veel energie. Het onrustige gedrag kan zich ook uiten in heel druk en veel praten, ellenlange verhalen afsteken waardoor de luisteraar de draad kwijt raakt.
  • Impulsiviteit: kinderen met AD(H)D doen voordat ze denken. Het ondoordacht handelen ofwel impulsieve gedrag uit zich in meteen dingen doen of zeggen zonder er over na te denken, zoals voor je beurt praten en gevaarlijk gedrag. Bij kinderen met AD(H)D ontbreekt het aan een innerlijke controle die de remfunctie van het gedrag regelt. Opvallend is dat kinderen met AD(H)D slecht leren van hun fouten.
  • Aandachts- en concentratieproblemen: kinderen met AD(H)D hebben moeite om hun aandacht blijvend op een taak te richten. Ze laten zich snel afleiden door allerlei prikkels uit de omgeving. Ze zijn vergeetachtig en snel afgeleid. Daarnaast willen ze alles tegelijk doen, raken ze vaak hun spullen kwijt, hebben ze moeite met details en kunnen zij slecht blijven luisteren. Ofwel ‘het ene oor in, het andere oor uit’.


Kinderen met AD(H)D vinden het moeilijk om te plannen, om hun emoties, motivatie en alertheid te reguleren en eerdere ervaringen te laten meespelen bij beslissingen en verwachtingen over de toekomst. Ze reageren daardoor ook anders op beloning en straf.

Naast de drie kernsymptomen hebben veel kinderen last van bijkomende problemen zoals moeite met in slaap komen, leerproblemen zoals dyslexie en problemen met de (fijne) motoriek. Ook emotionele problemen komen voor zoals snel boos worden, opstandig gedrag, angsten en omgaan met leeftijdsgenootjes.

Wanneer spreekt men van AD(H)D?
Elke kind heeft wel eens last van één van de drie kernsymptomen. Men spreekt pas van AD(H)D als het kind er meer dan gemiddeld last van heeft en zodanig dat zijn ontwikkeling erdoor wordt geremd. De klachten moeten voor het 7e jaar zijn ontstaan en in meerdere situaties aanwezig zijn, zowel thuis, als op school en in de vrije tijd.

Welke types AD(H)D zijn er?
Er zijn drie types AD(H)D:

  1. AD(H)D met voornamelijk aandachts- en concentratiestoornissen. Vaak ADD genoemd.
  2. AD(H)D met voornamelijk hyperactiviteit en impulsiviteit.
  3. AD(H)D met een combinatie van de hierboven genoemde typen (komt het meeste voor).

Wat is de oorzaak van AD(H)D?
Recent onderzoek wijst uit dat er bij AD(H)D sprake is van een iets andere werking van de hersenen. Dit wordt door meerdere factoren bepaald. Er zijn meerdere genen betrokken bij het ontstaan van AD(H)D. De genen bepalen de kwetsbaarheid van een kind voor AD(H)D.

Hoe vaak komt AD(H)D voor?
AD(H)D komt in alle landen en culturen voor en is, onder verschillende benamingen, van alle tijden. De Gezondheidsraad  heeft vastgesteld dat AD(H)D in Nederland voorkomt bij 2-5% van de schoolgaande kinderen tot 14 jaar. Twee procent van alle kinderen heeft zeer ernstige symptomen. AD(H)D kan tot in de volwassenheid persisteren.

AD(H)D lijkt bij jongens twee- tot driemaal zo vaak voor te komen dan bij meisjes. Dit wordt (gedeeltelijk) veroorzaakt doordat de problemen zich bij meisjes vaak anders uiten en niet gezien worden als AD(H)D, maar als angst of depressie. ADD lijkt bij meisjes vaker voor te komen.

Comorbiditeit
AD(H)D gaat vaker dan gemiddeld gepaard met andere problematiek waarvan gedragsproblematiek, vaak in de vorm van ODD, het meest bekend is. 40-60% van de kinderen met AD(H)D laat ook oppositioneel opstandig gedrag zien en soms zelfs is er sprake van een conduct disorder naast de AD(H)D. Verder kunnen o.a.tic-stoornissen, angststoornissen, depressieve klachten of PDD-NOS, naast AD(H)D voorkomen. Verder is de schatting dat 20-30% van de kinderen met AD(H)D tevens een leerstoornis hebben ( zoals bijv. dyslexie, dyscalculie). Ook bewegingsstoornissen en slaapstoornissen komen vaker voor.

AD(H)D in het gezin
AD(H)D heeft gevolgen voor het hele gezin, niet alleen voor het kind zelf. Omdat er een belangrijke erfelijke component (80%) is, komt het vaak voor dat andere kinderen of een van de ouders ook AD(H)D heeft.

Beloop en prognose
Zoals al eerder vermeld is AD(H)D geen stoornis die zich beperkt tot de kinderleeftijd. De meesten hebben in de adolescentie nog altijd klachten, al zal de stoornis er dan vaak iets anders uitzien. Klimmen en rennen verandert vaak in innerlijke onrust en wordt dus minder opvallend, maar geeft nog altijd problemen. Aandachts- en concentratieproblemen vallen juist meer op als kinderen ouder worden. Hoe ouder een kind wordt, hoe hoger de eisen die gesteld worden aan het zelfstandig functioneren, plannen en organiseren (de zogenaamde ‘executieve functies’). Ongeveer 40-50% blijft ook in de volwassenheid klachten vertonen die het functioneren zodanig beperken dat begeleiding en behandeling nodig blijft.

De prognose van de stoornis hangt samen met de ernst van de co-morbiditeit, het vermogen van de ouders om een overzichtelijke gestructureerd opvoedingsklimaat te waarborgen en tot slot de capaciteiten van het individu met AD(H)D om met zijn of haar problematiek om te gaan. Maar ook met de behandeling en begeleiding die hij of zij krijgt. Een kind met een goede intelligentie in een gezond gezinsklimaat en goed schoolomgeving en weinig co-morbiditeit zal met een goede begeleiding een gunstigere prognose hebben dan een kind met veel co-morbiditeit, beperkte draaglast in het gezin en beperkte cognitieve capaciteiten die geen behandeling krijgt.

Waar bestaat de begeleiding en behandeling van AD(H)D uit?
Uit veel studies blijkt dat de combinatie van medicatie met gedragstherapeutische benadering het beste effect heeft bij de behandeling van AD(H)D. In mildere gevallen of op hele jonge leeftijd (<6 jaar) volstaat alleen de gedragstherapeutische begeleiding, vaak in de vorm van ouderbegeleiding of mediatietherapie. Zeker als ouders moeite hebben met het starten van medicatie kan hiermee begonnen worden.

Er zijn verschillende medicijnen voorhanden voor de behandeling van AD(H)D. De stimulantia (Methylfenidaat, Ritalin, Concerta, Equasym, Medikinet) zijn tot op heden het best onderzocht en het best bekend. Die staan dan ook op de eerste plaats.

 

 

Het Eedenhuis

Hoge Naarderweg 7- i
1217AB Hilversum

Tel: 035-6409061
Fax: 035-6409058

 
 

Contact

Algemeen 
Ingrid Rosenberg
Jos Truyens
Annemarie van Oosten
Pauline van der Wal

Aanmelding

Volwassenen
Jeugd en kinderen
Model verwijsbrief

 

 

Copyright Eedenhuis en